ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% หรือ 5% หักเท่าไหร่ พร้อมออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ
สรุปหลักการภาษีหัก ณ ที่จ่าย อัตราตามประเภทเงินได้ที่พบบ่อย วิธีคำนวณ การออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ และการนำส่ง ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53
เมื่อกิจการจ่ายเงินบางประเภทให้คู่ค้า กฎหมายกำหนดให้ "ผู้จ่าย" ต้องหักเงินไว้ส่วนหนึ่งแล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับ เงินส่วนที่หักไว้นี้คือ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax) บทความนี้สรุปหลักการ อัตราตัวอย่างที่พบบ่อย วิธีคำนวณ และการออกเอกสารให้ถูกต้อง
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ไม่ใช่ภาษีตัวใหม่ แต่เป็นการ "เก็บภาษีล่วงหน้า" จากผู้มีเงินได้ โดยให้ผู้จ่ายเงินทำหน้าที่หักและนำส่งแทน ผู้ถูกหักสามารถนำยอดที่ถูกหักไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษีที่ต้องชำระตอนสิ้นปีได้
หน้าที่หลักของผู้จ่ายมี 3 อย่าง
- หัก เงินตามอัตราที่กำหนดในวันที่จ่าย
- ออกหนังสือรับรอง การหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ผู้ถูกหัก
- นำส่ง ภาษีที่หักไว้ให้กรมสรรพากรภายในกำหนด
อัตราตามประเภทเงินได้ (ตัวอย่างทั่วไป)
อัตราการหักขึ้นอยู่กับ ประเภทเงินได้ ไม่ใช่ตัวเลขเดียวใช้กับทุกกรณี ตารางด้านล่างเป็นอัตราตัวอย่างที่พบบ่อยในการจ่ายของกิจการทั่วไป
| ประเภทเงินได้ | อัตราตัวอย่าง | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ค่าบริการ / ค่าจ้างทำของ | 3% | งานรับเหมา รับจ้างผลิต บริการทั่วไป |
| ค่าโฆษณา | 2% | จ่ายให้บริษัทรับทำโฆษณา |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | 5% | เช่าอาคาร พื้นที่ อุปกรณ์ |
| ค่าวิชาชีพอิสระ | 3% | เช่น ค่าสอบบัญชี ค่าที่ปรึกษากฎหมาย |
| ค่าขนส่ง | 1% | ผู้ประกอบการขนส่งที่จดทะเบียน |
ตัวเลขในตารางเป็น ตัวอย่างทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น อัตราจริงขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้ สถานะผู้รับ (บุคคลธรรมดา / นิติบุคคล / ในหรือต่างประเทศ) และประกาศของกรมสรรพากร ณ ขณะนั้น ก่อนหักทุกครั้งควรตรวจสอบ คำสั่งและประกาศกรมสรรพากรฉบับล่าสุด หรือปรึกษาผู้ทำบัญชี / ผู้สอบบัญชีของกิจการ
มีบางกรณีที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องหัก เช่น ยอดเงินได้ที่จ่ายต่อครั้งต่ำกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำที่กำหนด หรือเงินได้บางประเภทที่กฎหมายระบุไว้ จึงควรเช็กเงื่อนไขการยกเว้นประกอบทุกครั้ง
วิธีคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย
หลักการคำนวณตรงไปตรงมา
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย = ฐานเงินได้ × อัตรา
สิ่งที่ต้องระวังคือ ฐานที่นำมาคิด และ การปัดเศษ
- โดยทั่วไปคิดจากยอดค่าบริการ/ค่าจ้าง ก่อนรวม VAT (หักจากฐานก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม)
- หากเอกสารมีหลายรายการที่เป็นเงินได้ประเภทเดียวกัน ให้ รวมฐานทั้งหมดของประเภทนั้นก่อน แล้วคูณอัตราและปัดเศษเพียงครั้งเดียว ไม่ใช่ปัดเศษรายบรรทัดแล้วค่อยบวกกัน เพื่อไม่ให้ยอดคลาดเคลื่อน
- ปัดเศษแบบ ปัดขึ้นเมื่อถึงครึ่ง (half-up) ที่ระดับสตางค์
ตัวอย่าง: จ่ายค่าบริการ 10,000 บาท (อัตรา 3%)
- ภาษีที่ต้องหัก = 10,000 × 3% = 300 บาท
- จ่ายจริงให้ผู้รับ = 10,000 − 300 = 9,700 บาท
- นำส่งกรมสรรพากร = 300 บาท
ถ้ามี VAT 7% แยกนอกด้วย ยอดที่โอนให้ผู้รับจริงคือ 10,000 + 700 (VAT) − 300 (หัก ณ ที่จ่าย) = 10,400 บาท โดยฐานที่ใช้คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายยังคงเป็น 10,000 บาทเท่าเดิม
การออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)
ทุกครั้งที่หักภาษี ผู้จ่ายต้องออก หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ผู้ถูกหักเก็บไว้เป็นหลักฐาน เอกสารนี้ต้องระบุ
- ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของทั้งผู้จ่ายและผู้ถูกหัก
- ประเภทเงินได้ที่จ่าย
- จำนวนเงินที่จ่ายและจำนวนภาษีที่หักไว้
- วันเดือนปีที่จ่าย และแบบที่นำส่ง (ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53)
ผู้ถูกหักจะใช้ 50 ทวิ นี้เป็นหลักฐานเครดิตภาษีตอนยื่นภาษีของตน ดังนั้นข้อมูลต้องถูกต้องและออกให้ครบทุกครั้งที่มีการหัก ตัวเลขที่ออกไปแล้วไม่ควรแก้ทับ หากผิดให้ยกเลิกฉบับเดิมและออกฉบับใหม่อ้างอิงกัน เพื่อให้ตรวจสอบย้อนหลังได้
การนำส่ง ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53
ภาษีที่หักไว้ต้องนำส่งกรมสรรพากรพร้อมแบบยื่นรายเดือน โดยแบบจะต่างกันตาม สถานะของผู้ถูกหัก
- ภ.ง.ด.3 - ใช้เมื่อผู้ถูกหักเป็น บุคคลธรรมดา
- ภ.ง.ด.53 - ใช้เมื่อผู้ถูกหักเป็น นิติบุคคล (บริษัท / ห้างหุ้นส่วน)
โดยทั่วไปต้องนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงิน (หากยื่นผ่านอินเทอร์เน็ตมักได้ขยายเวลาเพิ่มอีกเล็กน้อยตามที่กรมสรรพากรกำหนด) การยื่นล่าช้าหรือไม่นำส่งอาจมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม จึงควรวางระบบให้รวบรวมรายการหัก ณ ที่จ่ายของแต่ละเดือนได้ครบถ้วน เพื่อจัดทำรายงานสรุปแนบแบบได้สะดวก
ใน VoucherFlow เมื่อบันทึกการหัก ณ ที่จ่ายในใบสำคัญจ่าย ระบบจะช่วยคำนวณยอดหักตามอัตราที่เลือก ออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ และรวมรายการเพื่อเตรียมข้อมูลสำหรับ ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 ของเดือนนั้นได้ในที่เดียว
สรุป
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือหน้าที่ของผู้จ่ายที่ต้อง หัก-ออก 50 ทวิ-นำส่ง ให้ครบทั้งสามขั้น อัตราการหักขึ้นกับประเภทเงินได้ (ตัวอย่างที่พบบ่อยคือค่าบริการ/ค่าจ้างทำของ 3% ค่าโฆษณา 2% ค่าเช่า 5%) คำนวณจากฐานก่อน VAT และปัดเศษครั้งเดียว จากนั้นนำส่งด้วย ภ.ง.ด.3 สำหรับบุคคลธรรมดา หรือ ภ.ง.ด.53 สำหรับนิติบุคคล
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีหรือกฎหมายเฉพาะกรณี อัตราและเงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงได้ ก่อนนำไปปฏิบัติจริงควรตรวจสอบประกาศกรมสรรพากรฉบับล่าสุด หรือปรึกษาผู้ทำบัญชี / ผู้สอบบัญชีของกิจการ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษี กรณีมีข้อสงสัยควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญและตรวจสอบกฎหมายฉบับล่าสุด
พร้อมลดงานเอกสารการเงินให้ง่ายขึ้นแล้วหรือยัง?
VoucherFlow ออกใบสำคัญรับ-จ่าย ใบรับรองแทนใบเสร็จ (บ.ก.111) หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) และพิมพ์เช็ค ครบในที่เดียว เริ่มทดลองใช้ได้ฟรี